ประเพณีตานก๋วยสลาก ลำปาง

ความร่มเย็นเป็นสุขและรักสงบของชาวล้านนา สะท้อนออกมาเป็นประเพณีตานก๋วยสลากที่สืบทอดกันมายาวนาน ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

ประเพรีตานก๋วยสลาก คือ การทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้กับผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว เป็นประเพณีเก่าแก่ที่เกิดขึ้นตั้งแต่พุทธสมัยที่พระพทุธเจ้ายังคงมีพระชนม์อยู่ ตานก๋วยสลาก หมายถึง ประเพณีถวายทานสลากภัต ถือเป็นการถวายเครื่องไทยทานแด่พระสงฆ์ และประเพณีที่นิยมของชาวเหนือโดยทั่วไปก่อนวันตานก๋วยสลากหนึ่งวัน ชาวบ้านจะจัดทำพิธีเตรียมสิ่งของเครื่องไทยทานลใน ก๋วย แปลว่า ตะกร้า หรือ ชะลอมขนาดเล็ก ที่สานด้วยไม่ไผ่ จากนั้นจะบรรจงนำข้าวสารอาหารแห้ง บรรจุลงไป แล้วตกแต่งเครื่องไทยทาน ให้เป็นต้นกัลปพฤกษ์ซึ่งทำด้วยไม้ไผ่ยาว นำมาเหลา และทำเป็นวงกลมซ้อนกันเป็นชั้นๆ แต่ละชั้นจะทำสิ่งของที่เป็นเครื่องไทยทานมาผูกติดให้สวยงาม ด้านบนสุดมักจะนิยมนำร่มมาเสียบไว้ และใช้ธนบัตรผูกติดตามขอบร่มเพื่อน้อมถวายแด่พระภิกษุสงฆ์อันเป็นเนื้อนาบุญ

การทำบุญแบบสลากภัตนี้ ถือเป็นทำบุญแบบเจาะจงเมื่อเตรียมสิ่งของเสร็จแล้ว ก็จะนำไปถวายวัดในรุ่งขึ้น พร้อมสำรับกับข้าว แล้วติดชื่อหรือสลากเอาไว้ เมื่อพระสงฆ์องค์ใดจับได้ของใคร ก็จะมีการประเคนของตามสลาก เมื่อพระท่านฉันเสร็จแล้ว จึงอนุโมทนาแล้วให้พรเจ้าภาพ พร้อมอุทิศส่วนกุศลให้กับผู้ที่ล่วงลับไปแล้วก็จะเสร็จพิธีถือเป็นประเพณีที่งดงาม และได้สืบทอดต่อกันมาอย่างยั่งยืน

ประเพณีตานก๋วยสลากนี้จะมีลักษณะของพิธีที่คล้ายคลึงกับการทำบุญสลากภัตของชาวไทย
ในจังหวัดภาคกลางซึ่งปรัชญาของประเพณีก็มีความคล้ายคลึงกัน ซึ่งคำว่า ก๋วย ในภาคเหนือนั้นจะหมายถึงภาชนะจักสานเช่นพวกตระกร้าหรือชะลอม ซึ่งถ้ารวมคำว่าตานก๋วยสลาก (ซึ่งบางท้องถิ่นในภาคเหนือก็มักจะเรียกว่า กิ๋นสลาก หรือ ตานสลาก แล้วแต่พื้นที่ที่เรียก แต่ก็จะมีความหมายเดียวกัน) ก็จะหมายถึงการนำเครื่องจตุปัจจัยที่ถวายแด่พระสงฆ์นำมาบรรจุใส่ภาชนะที่เป็นเครื่องสาน โดยหวังว่าอานิสงค์จากการทำบุญนี้สิ่งของที่ถาวยก็จะตกไปถึงบรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว และก็จะตกทอดมาถึงตัวเองในชาติหน้าอีกด้วย และชาวบ้านยังมีความเชื่อว่าการตานก๋วยสลากนี้จะได้อานิสงค์แรงเพราะเป็นการทำบุญให้แก่พระภิกษุ โดยไม่เฉพาะเจาะจงว่าเป็นรูปใด

อร่อยประจำถิ่น

ร้านอาหารพื้นเมืองลำปางที่อร่อยมากๆ ชื่อร้านคำหวานมี แหนมสด แกงโฮะ ลาบเหนือ หมุแดงตากแห้งทอด โดยเฉพาะหมูยอ และหมูแดงทอด มีรสชาติเป็นเอกลักษณ์ถ้าเป็นข้าวซอยต้องร้านข้าวซอยซุปเปอร์ สี่แยกทางเข้าสนามบินถนน ซุปเปอร์ไฮเวย์ น้ำพริกหนุ่ม แคบหมู ต้องร้านคุณถนอม ตลาดอัศวิน ไส้อั่ว แกงฮังเล ต้องร้านแม่แห ถนนอุปราช

รู้ก่อนเดินทาง

ระยะเวลาที่นิยมทำบุญตานก๋วยสลากกันคือ ราวๆเดือน กันยายน - พฤศจิกายน ของทุกปี (บางแห่งอาจจะจัดก่อนหน้าวันเวลาดังกล่าวนี้ แต่ก็ห่างกันไม่มาก)

น้ำพุร้อนแจ้ซ้อน นอกจากคุณจะได้บำบัดความเมื่อยล้าของร่างกายด้วยสายน้ำแร่ร้อนๆ จากธรรมชาติ ความสนุกจากการแช่ไข่ไก่ ที่พลังความร้อนของน้ำทำให้ไข่ไก่เกิดรสชาติมันอร่อย เที่ยวออกรสเช่นนี้คงไม่มีที่ใดเสมอเหมือน

เมื่อมาถึงเมืองลำปาง สถานที่ท่องเที่ยวในลำดับแรกๆ ที่นักท่องเที่ยวนึกถึงก็คงจะหนีไม่พ้นน้ำพุร้อนแจ้ซ้อนซึ่งเหตุผลไม่ใช่เพียงแค่เพราะการไปอาบน้ำแร่
่แช่น้ำร้อนท่ามกลางธรรมชาติเท่านั้น แต่ในปัจจุบันบริเวณน้ำพุร้อนแจ้ซ้อนได้รับการพัฒนา อย่างมากจนกลายเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่มีมากว่าน้ำพุร้อน ซึ่งในปัจจุบัน นักท่องเที่ยวสามาถพักค้างคืนได้ที่อุทยานไม่ว่าจะเป็นบ้านพักของอุทยานเองหรือการกางเต๊นท์รอบๆ
บริเวณอุทยาน ซึ่งได้รับควานิยมอย่างมากโดยเฉพาะหน้าหนาว นอกจากนี้ยังมีสถานที่ ท่องเที่ยวรอบๆน้ำพุร้อนเช่นน้ำตกแจ้ซ้อน ซึ่งเปิดให้นักท่องเที่ยวได้เข้าชมและไปปินิค รับประทานอาหารบริเวณร้านค้าที่อยู่ด้านล่างของน้ำตกได้ในราคาที่ไม่แพงและรสชาติอร่อย ในปัจจุบันน้ำพุร้อนแจ้ซ้อนมีบ่ออาบน้ำแร่จัดแยกชายหญิงอย่างเป็นสัดส่วน เปิดให้บริการถึง 18.00 น. ของทุกวัน

กลิ่นกำมะถันอ่อนๆ โชยขึ้นเหนือผิวดินของน้ำพุร้อนแจ้ซ้อน ได้รับการพิสูจน์แล้วว่าปราศจากซึ่งอันตรายใดๆ ที่นี่จึงเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจของครอบครัวที่ใส่ใจต่อสุขภาพ เพราะสามารถสัมผัสความสุขได้กับทุกเพศทุกวัย น้ำพุร้อนทั้ง 9 บ่อ ในพื้นที่ 3 ไร่ ที่กระจัดกระจายด้วยโขดหินน้อยใหญ่กรุ่นกิล่นไอน้ำลอยขึ้นมาจากบ่อ บางครั้งและดูหนาแน่นราวกับเป็นสายหมอกยามเช้า ภาพเช่นนี้ใครมาเห็นเข้าคงเผลอใจตกหลุมรักเข้าได้ง่ายๆ

ความร้อนของน้ำมีอุณหภูมิประมาณ 73 องศาเซลเซียส เด็กๆจึงมักนำไข่ไก่และไข่นกกระทามาแช่ ถ้าไข่ไก่แนะนำให้แช่นาน 17 นาที ไข่แดงจะแข็งมีรสชาติมันอร่อย ส่วนไข่ขาวจะเหลวคล้ายไข่เต่าเท่านี้ก็เรียกรอยยิ้มของหนูน้อยได้ไม่ยาก ขณะที่คุณพ่อคุณแม่ขอปลีกตัวไปอาบน้ำแร่ ที่มีให้เลือกทั้งแบบลงแช่ทั้งตัว 11 ห้อง และตักอาบ 16 ห้อง แยกชายหญิงอย่างเป็นสัดส่วน ในอุณหภูมิกำลังดีที่ 39 – 42 องศาเซลเซียส พลันที่ได้แช่ลงในน้ำอุ่นจะรู้สึกได้ถึงความเมื่อยล้าของร่างกายที่อันตรธานหาย เรียกความสดชื่นกระปรี้ประเปร่าคืนกลับมา แถมยังช่วยรักษาโรคผิวหนังบางชนิดได้อีก สุขได้ทั้งพ่อแม่ลูกอย่างนี้นี่สิ ถึงจะเรียกได้ว่าดีต่อสุขภาพของครอบครัวอย่างแท้จริง

อร่อยประจำถิ่น

• อุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อน มีร้านค้าสวัสดิการบริการทั้งอาหารและเครื่องดื่มให้กับนักท่องเที่ยว ในบรรยากาศเรียบง่าย ราคาสบายกระเป๋า และในบางฤดูกาลอาจมีน้ำผึ้งป่าจำหน่ายอีกด้วย

รู้ก่อนเดินทาง

• แม้อุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อนเที่ยวได้ตลอดทั้งปี แต่ช่วงเดือน พฤศจิกายน – กุมภาพันธ์ อากาศเย็นสบายที่สุด เฉลี่ย 22 องศาเซลเซียส

• สามารถพักค้างคืนหรือกางเต๊นท์พักแรม ติดต่อุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อน โทร. 054 380 000 โทรสาร 054 263 041 e-mail : reserve@dnp.go.th